Για τα Ποτήρια και τα Καταστήματα

Ας να δούμε πρώτα γρήγορα: τι διαφορά έχουν τα Betta από άλλα ψάρια?

Τώρα γυρίστε πίσω στο παρελθόν στα  μαθήματα βιολογίας του Δημοτικού και θυμηθείτε πως ανασαίνουν τα ψάρια? Τα ψάρια φιλτράρουν το νερό μέσα από τα βράχια τους, που αποτελούνται από χιλιάδες μικρές λεπτές πλάκες. Όταν το νερό περνάει ανάμεσα από τα βράγχια οι μικρές πλάκες αυτές απορροφάνε το διαλυμένο στο νερό οξυγόνο και το στέλνουν σε διάφορα κύτταρα και όργανα του οργανισμού. Αυτό σημαίνει ότι αν ένα ψάρι θα το βάλετε σε ένα ποτήρι αυτό θα αρχίζει να καταναλώνει το οξυγόνο που είναι διαλυμένο στο νερό μέσα στο ποτήρι. Συνήθως η κατανάλωση του οξυγόνου από το ψάρι γίνετε πιο γρήγορα από την ποσότητα οξυγόνου που προλαβαίνει να διαλυθεί στο νερό από την ατμόσφαιρα. Οπότε σαν αποτέλεσμα το ψάρι σε λίγες ώρες πεθαίνει μέσα στο ποτήρι με το νερό από την ασφυξία. Πολύ λογικό.

 

Αλλά τι γίνετε με τα Bettta Η μεγαλύτερη διαφορά τους είναι ότι τα Betta έχουν ένα ειδικό όργανο το Λαβύρινθο, χάρη στο οποίο μπορούν να ανασαίνουν οξυγόνο από την επιφάνεια του νερού (δηλαδή λαμβάνουν τον οξυγόνο κατευθείαν από τον αέρα). Επίσης χάρι σε αυτό το όργανο οι Μονομάχοι μπορούν να βρίσκονται εκτός νερού για αρκετό χρόνο και να μην πεθαίνουν από ασφυξία, (συνήθως πεθαίνουν επειδή απλά στεγνώνουν). 

Χάρι στο Λαβύρινθο και την ικανότητα αυτή μπορούν και χτίζουν υπέροχες φωλιές από φυσαλίδες. Το ψάρι δεν παθαίνει ασφυξία μετά από μερικές ώρες σε μικρό δοχείο με λίγο νερό . Η διαδικασία ανάσας τους από την επιφάνεια είναι εντελώς φυσιολογική για αυτό το είδος.

 

·         Ας να θυμηθούμε τώρα λίγο πως ζούνε τα άγρια Betta και τι συνθήκες ζωής έχουν? 

Το ιδανικό μέρος ζωής για τα Betta είναι ρηχά και σχετικά στάσιμα νερά, πλούσια σε εκχυλίσματα με πυκνά φυτά και πεσμένα φύλλα. Στην πατρίδα τους ζούνε σε λακκούβες νερού μέσα στα χωράφια ρυζιού και σε βάλτους. Συχνά το νερό φαίνεται καφέ από τανίνες των πεσμένων φύλλων και το χώμα. Ανεξάρτητα από αυτό όμως το νερό παραμένει καθαρό.

Τα αρσενικά Betta διαλέγουν για την φωλιά ένα μέρος πλούσιο σε φυτά και καλά κρυμμένο στην σκιά κάτω από φύλλα ή φυτά. Στο μέρος αυτό συχνά το νερό έχει βάθος μόνο 5-10 εκατοστά. Φτιάχνουν μια φωλιά και δεν απομακρύνονται από αυτήν σε μεγάλη απόσταση περιμένοντας κάποιο θηλυκό.

Τα θηλυκά κρύβονται σε πυκνά φυτά και φύλλα και η μόνη τους απασχόληση είναι αναζήτηση φαγητού. Όταν θηλυκό τρώει καλά και νιώθει έτοιμο για αναπαραγωγή (επειδή γέμισε αυγά η κύλια της) τότε βγαίνει πιο συχνά από τις κρυψώνες και βολτάρει για αναζήτηση αρσενικού. Κάπως έτσι είναι η καθημερινότητα ενός άγριου μονομάχου.

Ας να μιλήσουμε τώρα για τα καταστήματα.

 

Όλοι έχουμε δει στα διάφορα καταστήματα Pet Shop της χώρας μας να πουλιούνται μονομάχοι σε πλαστικά ποτήρια είτε σε μικρά δοχεία από πλεξιγκλάς. Αρκετά πιο σπάνια βρίσκουμε μονομάχους σε ξεχωριστά μικρά ενυδρεία. Όλοι κάποτε αγανακτούσαμε και αναρωτιόμασταν “Μα πως ζει σε ποτήρι?”. Τώρα ξέρετε γιατί δεν πεθαίνει από την ασφυξία. Όμως γιατί μας πληγώνει τόσο πολύ αυτό το θέαμα των Μονομάχων σε ποτήρια? Γιατί πολλές φορές στα καταστήματα βλέπουμε σχεδόν πεθαμένα ψάρια? Τι φταίει? 

Να ξέρετε ότι δεν είναι το ποτήρι που κάνει την ζημιά στους μονομάχους.

 
Οι βασικοί κανόνες διατήρησης των Betta είναι:
  • Καθαρό νερό
  • Σωστή θερμοκρασία νερού 25-28 βαθμούς.
  • Πλούσια και σωστή διατροφή

Άρρωστους μονομάχους στα καταστήματα ίσως να δείτε όχι λόγω του μικρού χώρου διαβίωσης, αλλά λόγω της σπάνιας και όχι συχνής αλλαγής νερού, ή της μη σωστής διατροφής, ή της χαμηλής θερμοκρασίας του χώρου. Από μόνη της η διατήρηση του μονομάχου σε ποτήρι δεν αποτελεί αιτία για να αρρωστήσει ή να πεθάνει. Πολύ χειρότερο για ένα Betta είναι να τον βάλουν σε ένα ενυδρείο με ασύμβατα ή επιθετικά ψάρια, είτε σε ένα ενυδρείο με πολύ δυνατή ροή. Εκεί μέσα στο πλυντήριο το Betta δεν θα μείνει υγιές ούτε μια εβδομάδα.

Τι μπορεί να κάνουν τα καταστήματα για να προσελκύσουν τον κόσμο να προσέξει τα υπέροχα ψαράκια.
  • Να διαθέτουν τετράγωνες γυάλες περίπου 3 λίτρων για κάθε αρσενικό ψάρι. Είναι διαστάσεων περίπου  10x15x20 εκατοστών. Οι γυάλες αυτές να τοποθετηθούν σε ένα stand, στο κατάλληλο ύψος, για ευκολότερη οπτική πρόσβαση πελατών και προσωπικού.
  • Το νερό πρέπει να αλλάζει τακτικά. Aν το προσωπικό δεν γνωρίζει, είτε δεν μπορεί να ασχοληθεί με πολλά δοχεία με Μονομάχους τότε είναι απαραίτητο να κατασκευαστεί ένα Drip system με αυτόματη αλλαγή νερού.
  • Θερμοκρασία του χώρου, που πουλιούνται τα Betta, πρέπει να είναι σταθερή 25-28 βαθμούς και το χειμώνα.
  • Τα ψάρια στο κατάστημα πρέπει να ταΐζονται 2 φορές την ημέρα με διαφορετική ποιοτική τροφή και όχι όποτε θυμηθούν είτε με την τροφή για χρυσόψαρα ως πιο φτηνή.

Όλα αυτά δεν αποτελούν και μεγάλο ζήτημα ούτε κόστος για καταστήματα και αλυσίδες pet shop που έχουν τακτικά μεγάλες παραλαβές από τα Betta. Η εμπιστοσύνη των πελατών θα ήταν πολύ πιο μεγάλη αν θα έβλεπαν πιο σωστή διαχείριση ψαριών από τα καταστήματα.

Είναι υπερβολή πιστεύω να ζητάμε από τα καταστήματα να διατηρούν κάθε ψάρι σε μεμονωμένο ενυδρείο 15-20 λίτρων με όλο το ντεκόρ, φυτά και υπόστρωμα. Φανταστείτε αν ένα κατάστημα φέρνει ένα ελάχιστο αριθμό, 15 Betta, καθώς συνήθως φέρνουν πολύ περισσότερα, ειδικά οι μεγάλες αλυσίδες Pet Shop, και να έπρεπε να διαθέσει 15 ξεχωριστά ενυδρεία των 20 λίτρων. Αυτό θα σήμαινε περισσότερο χώρο, περισσότερο εξοπλισμό, περισσότερη απασχόληση, μεγαλύτερο κόστος …. και στο τέλος φυσικά μεγαλύτερη τιμή. Πιθανότατα ένα μικρό κατάστημα της γειτονιάς δεν θα ήταν ικανό να προσφέρει τέτοια πολυτέλεια.

Ας φανταστούμε ότι ζούμε σε ένα ιδανικό κόσμο όπου ο υπεύθυνος μικρού καταστήματος είναι πραγματικά υπεύθυνος. Οι επιλογές του είναι, είτε να μην φέρνει καθόλου μονομάχους, είτε να φέρνει 3, επειδή έχει μόνο 3 ενυδρεία διαθέσιμα. Ότι και να διαλέξει το κατάστημα για τον απλό κόσμο ο Μονομάχος θα γίνει ένα σπάνιο ψάρι το οποίο σπάνια φέρνουν τα καταστήματα και ο κάθε Vailtail μονομάχος θα κόστιζε ενδεικτικά τουλάχιστον 30 ευρώ. Δεν μιλάμε καν για τα αγαπημένα μας Πλακάτ είτε Halfmoon. Πιστεύω ότι δεν θα θέλαμε να γίνει κάτι τέτοιο.

Δεν λέω ότι είναι αδύνατο να γίνει, αλλά πιθανότατα δεν μπορούμε να ζητάμε σε μια μέρα να αλλάξει η λογική από το μαύρο στο άσπρο. Ας γίνει πρώτα μια εκπαίδευση στο προσωπικό. Να καθοριστούν οι απαραίτητες καθημερινές εργασίες. Ένας απλός έλεγχος και λίγη φροντίδα παραπάνω και όλοι θα είναι ευχαριστημένοι. Δεν υποστηρίζω την αδιαφορία και ανεύθυνη συμπεριφορά. Βεβαίως εύχομαι ολόψυχα ότι θα αλλάξει όλο αυτό  και κάποια μέρα να μην βλέπουμε πλαστικά ποτήρια αλλά μικρά ενυδρεία, Είτε τουλάχιστον γυάλες βιτρίνας με φίλτρο και θέρμανση.

Ναι, υπάρχουν υπεύθυνα καταστήματα που κρατάνε τα Betta σε ξεχωριστά mini ενυδρεία (δωματιάκια) που έχουν όλο το απαραίτητο εξοπλισμό. Δυστυχώς είναι ακόμα λίγα και συχνά δεν χωράνε όλα τους τα ψάρια σε τέτοιες βιτρίνες. Κάπου στο βάθος πίσω από την πόρτα που μπαίνει το προσωπικό υπάρχουν οι υπόλοιποι μονομάχοι στα ποτήρια που περιμένουν την σειρά τους να μπουν στην βιτρίνα. Αλλά και πάλι αυτό είναι μια καλή αρχή. Αν το προσωπικό φέρεται υπεύθυνα στα ψάρια οι μονομάχοι μέσα στα ποτήρια δεν θα έχουν πρόβλημα και θα νιώθουν αρκετά καλά.

Πιστεύω, επομένως, ότι το πρόβλημα των καταστημάτων δεν είναι τα πλαστικά ποτήρια αλλά έλλειψη γνώσης ή και οργάνωσης στο προσωπικό, που ασχολείται με την περιποίηση τον ψαριών.
Tips αγοράς:

Αν έχετε δει ποτέ σε τι σακουλάκια το κατάστημα παραλαμβάνει Μονομάχους από Ταϊλάνδη ή Asia θα πάθετε ένα μικρό σοκ. Καμιά φορά μέσα στα σακουλάκια είναι λιγότερα από 40 ml νερό. Και φανταστείτε ότι το ταξίδι τους ήταν αρκετά μεγάλο. Οπότε μετά από τέτοιο ταξίδι πρέπει να ξεκουραστούν και να ηρεμήσουν. Συνήθως τα καταστήματα δεν πουλάνε ψάρια 1-2 μέρες μετά την παραλαβή.

Αποφύγετε να αγοράζετε τα ψάρια αμέσως μετά την παραλαβή τους από το κατάστημα. Τα ψάρια χρειάζονται τουλάχιστον 3-4 μέρες προσαρμογής στο καινούριο περιβάλλον. Αν κάποιο ήταν άρρωστο ή αδύναμο θα φανεί μέσα σε αυτές τις 3-4 μέρες. Μετά από 3-4 μέρες είναι η καλύτερη περίοδος να πάτε να αγοράσετε ψάρια. Σε αυτό το χρονικό διάστημα τα Betta πιθανότατα ακόμα δεν πρόλαβαν να αρρωστήσουν λόγω ακατάλληλων  συνθηκών διαμονής και λογικά θα υπάρχει ακόμα αρκετά μεγάλη ποικιλία ψαριών για να διαλέξετε κάτι που θα σας αρέσει. Μην αγοράζετε Μονομάχους μόνο και μόνο επειδή τους λυπάστε. Αν το ψάρι ήταν άρρωστο είναι ευθύνη του καταστήματος να το φροντίσει. Αγοράζοντας άρρωστα ψάρια υποστηρίζετε την αδιαφορία του καταστήματος. Και ο κύκλος δεν θα σταματήσει ποτέ. Να αγοράζετε μόνο υγιή ψάρια και προτιμήστε τα πολύ κινητικά θηλυκά και αρσενικά που έχουν φτιάξει φωλιά.

Συχνά στα ενυδρεία με τα θηλυκά μπορείτε να βρείτε Πλακάτ αρσενικά. Καμιά φορά, όταν τα ψάρια είναι νεαρά, είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς τα αρσενικά από τα θηλυκά Πλακάτ Betta, και τα αρσενικά καταντάνε στα ενυδρεία των θηλυκών από λάθος. Άλλες φορές τα στέλνουν επίτηδες οι breeder από Ταϊλάνδη αφού σε παραγγελίες μεγάλου αριθμού ψαριών κανείς δεν δίνει σημασία σε λεπτομέρειες. Αρκεί να είναι υγιέστατα. Οπότε έχετε το νου σας. Ρίχνετε συχνά μια ματιά στα ενυδρεία τον θηλυκών στα καταστήματα Pet shop και μεγάλες Αλυσίδες καταστημάτων, θα μείνετε έκπληκτοι όταν τα βρείτε.