Ο κύκλος του αζώτου

Με τον όρο βιολογία (=βιολογική ισορροπία) στο ενυδρείο, εννοούμε την ισορροπία που εγκαθιστούν οι αποικίες των βακτηρίων που ζουν μέσα σε αυτό. Το ενυδρείο είναι ένα οικοσύστημα και όπως όλα τα φυσικά οικοσυστήματα, στηρίζεται στις αποικίες βακτηρίων που ζουν σε αυτό για την υγεία και επιβίωσή του. Ο ρόλος των βακτηρίων είναι να αποδομούν κάποιες ουσίες στο νερό, που είναι τοξικές για τα ψάρια και έτσι βοηθάνε στο να μετατραπεί το ενυδρείο σε ένα ισορροπημένο οικοσύστημα.

Τα βακτήρια σε ένα ενυδρείο ζουν παντού, μέσα στην άμμο και πάνω στις επιφάνειες του ενυδρείου. Αν φιλοξενούνται λίγα ψάρια στο ενυδρείο, ο πληθυσμός των βακτηρίων είναι επαρκής για να καλύψει τις ανάγκες τους. Επειδή όμως συνήθως στα οικιακά ενυδρεία η ιχθυοφόρτωση είναι μεγάλη, κρίνεται απαραίτητη η χρήση φίλτρου. Το φίλτρο περιέχει το λεγόμενο βιολογικό υλικό, ένα υλικό κεραμικής συνήθως προέλευσης, πολύ πορώδες, που παρέχει ευνοϊκές συνθήκες για τα βακτήρια να αποικίσουν.

Ο κύκλος του αζώτου

Ο κύκλος του αζώτου

Ο κύκλος του αζώτου είναι ο πιο βασικός κύκλος που συμβαίνει στο ενυδρείο. Η αρχή του κύκλου γίνεται με την δημιουργία αμμωνίου (NH4) και αμμωνίας (NH3) στο νερό (το πρώτο σε χαμηλό pH και το δεύτερο σε υψηλό, ιδίως πάνω από 8, με το πρώτο να είναι λιγότερο επικίνδυνο από το δεύτερο και να μετατρέπεται σε αμμωνία, σε περίπτωση αύξησης του pH), που παράγεται από τις εκκρίσεις των ψαριών και την αναπνοή τους.

Η αμμωνία είναι άκρως τοξική και δηλητηριώδης για τα ψάρια, και πρέπει να αποδομείται από το ενυδρείο. Την δουλειά αυτή αναλαμβάνουν τα νιτροποιητικά βακτήρια (nitrosomonas), τα οποία μετατρέπουν το αμμώνιο και την αμμωνία σε νιτρώδη άλατα. Αυτά δεν είναι τόσο τοξικά για τα ψάρια, αλλά συνεχίζουν να είναι σχετικά επικίνδυνα.

Στην συνέχεια, μια άλλη ομάδα νιτροποιητικών βακτηρίων (τα nitrospira ή nitrobacter) μετατρέπει τα νιτρώδη ιόντα σε νιτρικά. Τα νιτρικά άλατα δεν είναι τοξικά για τα ψάρια και ταυτόχρονα μπορούν να απορροφηθούν από τα φυτά του ενυδρείου.

Για ένα ενυδρείο που έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του αζώτου, δηλαδή δεν ανιχνεύονται στο νερό του αμμώνιο, αμμωνία ή νιτρώδη άλατα παρά μόνο νιτρικά, χρησιμοποιείται ο όρος στρωμένο ενυδρείο.

 

Ο κύκλος του αζώτου